Σας αρέσει ο σκοπός και το περιεχόμενο του site μας; Δείξτε την αγάπη σας κάνοντας like στη σελίδα μας στο Facebook Under6.gr και μείνετε συντονισμένοι!

Ανορεξία Βρέφους και Παιδιού - Τα αίτια και η σχέση με τον ανθρώπινο ψυχισμό

Η διατροφή έχει μια διπλή λειτουργία, αποτελεί φυσιολογική ανάγκη απαραίτητη στη ζωή και παράλληλα πηγή ευχαρίστησης. Στα βρέφη η ευχαρίστηση προέρχεται από τη διέγερση που προκαλεί το πιπίλισμα του μητρικού στήθους και συνδυάζεται με τη βλεμματική επαφή, με τη δερματική επαφή και με τα χάδια.

Είναι η κατεξοχήν λειτουργία μέσω της οποίας εγκαθίσταται η σχέση μητέρας-βρέφους. Εξετάζοντας τις διαταραχές της διατροφής μπορούμε να διακρίνουμε τις δυσκολίες αυτής της σχέσης.

Το στόμα εκτελεί διάφορες λειτουργίες ιδιαίτερα σημαντικές για την ανάπτυξη του ανθρώπινου ψυχισμού:

  1. Πηγή ικανοποίησης βασικών αναγκών (πείνας, δίψας) και πηγή απόλαυσης για το νεογέννητο (θηλασμός, πιπίλισμα).
  2. Όργανο επικοινωνίας και επαφής με τον έξω κόσμο. Το χαμόγελο, τα φωνήματα, η μιμική αποτελούν τους πρώτους τρόπους επικοινωνίας του βρέφους με το περιβάλλον του.
  3. Μέσο εκμάθησης και εξερεύνησης του περιβάλλοντος χώρου. Το βρέφος ανακαλύπτει τα παιχνίδια και τα διάφορα αντικείμενα φέρνοντάς τα στο στόμα του.
  4. Μέσο εκδήλωσης της εξέλιξης και ανάπτυξης του λόγου, που αρχίζει από τη βρεφική ηλικία.

Πρώιμη παθητική ανορεξία

Παρατηρείται από την αρχή της ζωής και εκφράζεται από παθητικότητα. Το βρέφος δίνει την εντύπωση ότι του λείπει το αίσθημα της πείνας και μοιάζει σαν να μη ξέρει να χρησιμοποιεί το στήθος. Γυρνάει το κεφάλι του και αποστρέφει το βλέμμα του. Οι αντιδράσεις στην τροφή είναι παθητικές, σιωπηλές, ή με φωνούλες και παράπονο. Αρνείται τις πρώτες κουταλιές τροφής, ή κρατάει ανοιχτό το στόμα του και αφήνεται να γεμίσει, αλλά δεν καταπίνει.

Η τροφή λοιπόν δεν μπλοκάρεται στα χείλη, αλλά στην κατάποση. Η κατάσταση αυτή συνιστά κίνδυνο για τη ζωή του βρέφους και συχνά συγχέεται με οργανική ασθένεια.

Πρόκειται για βρέφη σε συνεχή διέγερση, με συχνές απότομες κινήσεις των μελών τους. Άλλοτε είναι πολύ παθητικά, με αδιαφορία για οτιδήποτε έχει σχέση με στοματική ευχαρίστηση:

  • Δεν δέχονται την πιπίλα
  • Δεν βάζουν το δάχτυλο στο στόμα
  • Δεν ασχολούνται με το στήθος της μητέρας
  • Δεν παράγουν ήχους με το στόμα
  • Έντονο και διαπεραστικό βλέμμα, αλλά άδειο. Μπορεί να είναι συνέπεια συναισθηματικής στέρησης

Ανορεξία αντίθεσης 2ου εξαμήνου

Εμφανίζεται μετά το 1ο τρίμηνο ή πιο συχνά το δεύτερο εξάμηνο, σαν μια μορφή άρνησης για τροφή.

Πρόκειται κυρίως για αντίδραση προς την μητέρα και όχι πραγματική έλλειψη όρεξης για φαγητό. Το βρέφος είναι συνήθως ζωντανό, χαρούμενο, παιχνιδιάρικο, με μια εκπληκτική ευκολία για επικοινωνία.

Το γεύμα που είναι μια στιγμή μοιράσματος και χαράς γίνεται μια δοκιμασία για την μητέρα ή την οικογένεια.

Το παιδί μπορεί να δείχνει μια επιφανειακή υπακοή, αλλά καταφέρνει στο τέλος να έχει τον τελευταίο λόγο. Οι μητέρες καταβάλουν υπερβολικές προσπάθειες για να το ταϊσουν και χρησιμοποιούν οποιοδήποτε μέσο μπορούν να σκεφτούν (παιγνίδια, παραμύθια, τραγούδια). Μερικές φορές το μπιμπερό δίνεται όταν το νήπιο κοιμάται ή με βίαιο τρόπο και συχνά το γεύμα τελειώνει με εμετό. Το βρέφος γίνεται τυρρανικό για το περιβάλλον και κατά περιόδους μπορεί να μην τρώει τίποτε ή να τρώει ανάλογα με τον τόπο ή τα πρόσωπα (συχνά κάποιον άλλον εκτός της μητέρας).

Σαν εκλυτικά αίτια αναφέρονται:

  • Ο αποθηλασμός
  • Κάποια ασθένεια π.χ. ίωση
  • Η αλλαγή ενός τροφίμου
  • Το κόψιμο της πιπίλας

Είναι τυπικός ο μηχανισμός με τον οποίο εγκαθίσταται η διαταραχή. Μια πρώτη άρνηση πιθανόν δίχως ιδιαίτερο λόγο του παιδιού προκαλεί μια πίεση για να τελειώσει το φαί του. Έπειτα ο καθένας κρατάει τη θέση του: οι γονείς την πίεση και το παιδί την άρνηση.

Το μητρικό άγχος είναι πάντοτε παρόν και συνδέεται με πραγματικούς φόβους, γιατί το παιδί δεν παίρνει βάρος αποτελεί ναρκισσσιστικό τραύμα για την μητέρα η οποία θεωρεί τον εαυτό της ανίκανο να θρέψει το παιδί.

Η απλή αυτή μορφή βρεφικής ανορεξίας υποχωρεί άμα κατευναστεί το άγχος της μητέρας, σταματήσει η πίεση και μεταβληθεί η στάση ως προς τη διατροφή.

Αν ωστόσο η κατάσταση δεν αλλάξει και διατηρηθεί η σύγκρουση γύρω από τη διατροφή, αυτή η συμπεριφορά του παιδιού μπορεί να εδραιωθεί και η ανορεξία να το συνοδεύσει στην παιδική και εφηβική ζωή.

Σ' αυτή τη περίπτωση η συμβουλευτική θεραπευτική παρέμβαση δεν αρκεί. Απαιτείται συστηματική θεραπευτική παρέμβαση που οφείλει να αναδείξει τη σύγκρουση και τη γενεαλογική συμμετοχή.


Ο Γιάννης Καλόγερος είναι ειδικός παιδοψυχίατρος, πατέρας δύο παιδιών και υποψήφιος διδάκτορας της Ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει εκπαιδευθεί στην ψυχιατρική παιδιών και εφήβων στην Ελβετία ενώ παράλληλα έχει ολοκληρώσει την εκπαίδευση του στην οικογενειακή-συστημική θεραπεία στην μονάδα του ΨΝΑ.

Πείτε μας τις σας ενδιαφέρει!

Θέλει λιγότερο από 1 λεπτό για να συμπληρωθεί και θα μας βοηθήσει πολύ στο να επιλέξουμε μαζί τις μελλοντικές εκδηλώσεις και δημοσιεύσεις του under6! Κάντε κλικ εδώ για να συμπληρώσετε το ερωτηματολόγιο.

Ακολουθήστε μας

Βρείτε μας σε παρακάτω social media

Follow us

Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod.