Σας αρέσει ο σκοπός και το περιεχόμενο του site μας; Δείξτε την αγάπη σας κάνοντας like στη σελίδα μας στο Facebook Under6.gr και μείνετε συντονισμένοι!

Διαταραχές του ύπνου στα παιδιά - Συμπτώματα, αίτια και θεραπεία

Έχει το παιδί σας πρόβλημα στον ύπνο; Όλοι ξέρουμε πως ο ξεκούραστος, επαρκής ύπνος είναι απαραίτητος για τη θεραπεία και αποκατάσταση του σώματος καθώς και για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως πολλά παιδιά στερούνται τον ύπνο. Μάλιστα 2 στα 3 παιδιά, όπως φαίνεται, μέχρι την ηλικία των 10, έχουν τη δυσάρεστη εμπειρία του «διαταραγμένου» ύπνου. Υπάρχει όμως ένα τίμημα για τις διαταραχές του ύπνου στα παιδιά μας. Σε μια μελέτη του Northwestern University Medical Center φάνηκε πως λιγότερος ύπνος το βράδυ συνδέεται με περισσότερα προβλήματα συμπεριφοράς, συγκέντρωσης και μάθησης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Επίσης, η χρόνια έλλειψη ύπνου έχει συνδεθεί με αυξημένη επίπτωση καρδιαγγειακών νοσημάτων, διαβήτη κ.α.

Τι είναι ύπνος;

Ο ύπνος χαρακτηρίζεται από παροδική απώλεια συνείδησης με σχετικά εύκολη όμως την επάνοδο σε κατάσταση αντίληψης και εγρήγορσης. Διακρίνεται σε δύο στάδια:

  • Φάση REM (Rapid Eye Movements). Σε αυτή τη φάση παρατηρούνται ταχείες οφθαλμικές κινήσεις, μικροσυσπάσεις μυών, χαλάρωση του τόνου του σώματος και ακανόνιστη καρδιακή και αναπνευστική συχνότητα. Είναι η φάση στην οποία εμφανίζονται τα όνειρα και οι εφιάλτες και αντιστοιχεί περίπου στο 20% του ύπνου των ενηλίκων και μέχρι και στο 50% του ύπνου νεογνών και βρεφών.
  • Φάση NREM. Χωρίζεται σε 4 στάδια με προοδευτική είσοδο στην κατάσταση του βαθύ ύπνου.

Η διάρκεια του ύπνου

H διάρκεια του ύπνου ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία. Το νεογέννητο μπορεί να κοιμάται 16 ή περισσότερες ώρες. Στους 12 μήνες κοιμάται περίπου 14 ώρες, στα 4 χρόνια 11,5 ώρες, στα 12 8,5 και στα 18 περίπου 8 ώρες κατά μέσο όρο το 24ωρο.

Διαταραχές του ύπνου στα παιδιά

Οι διαταραχές του ύπνου στα παιδιά αποτελούν συχνό φαινόμενο. Συνήθως είναι ήπιες, παροδικές, διαλείπουσες, δεν είναι και λίγες οι φορές όμως που γίνονται χρόνιες και σοβαρές. Διακρίνονται σε:

  1. Δυσυπνίες
  2. Παραϋπνίες
  3. Δευτεροπαθείς και άλλες

Δυσυπνίες

Στα παιδιά η ομάδα των δυσυπνιών περιλαμβάνει: δυσκολίες στην έλευση του ύπνου, συνέχισης του ύπνου ή συχνές αφυπνίσεις. Στην ομάδα αυτή ανήκει και η αποφρακτική άπνοια του ύπνου καθώς και η ναρκοληψία.

Η αποφρακτική άπνοια αφορά κυρίως μικρά παιδιά (2-5 ετών), τα οποία παρουσιάζουν είτε κάποια ανατομική ανωμαλία είτε υπερτροφία των αμυγδαλών ή/και των αδενοειδών εκβλαστήσεων. Πρόκειται για επεισόδια διακοπής της αναπνοής για μερικά δευτερόλεπτα κατά τον ύπνο, τα οποία συνοδεύονται από ροχαλητό, θορυβώδη αναπνοή και συχνές αφυπνίσεις που με τη σειρά τους οδηγούν σε υπνηλία την επόμενη μέρα, διαταραχές συμπεριφοράς, υπερκινητικότητα, νυχτερινή ενούρηση και μειωμένη σχολική επίδοση για τα μεγαλύτερα παιδιά. Η αντιμετώπιση γι’ αυτές τις περιπτώσεις περιλαμβάνει μέτρα για την απώλεια βάρους, θεραπεία της αλλεργικής ρινίτιδας, αντιβιοτικά όπου χρειάζεται και αδενοειδεκτομή, αμυγδαλεκτομή ως έσχατη λύση.

Η ναρκοληψία είναι μια σπάνια γενετική νόσος που αφορά κυρίως εφήβους. Τα παιδιά παρουσιάζουν χρόνια ημερήσια υπνηλία ενώ σε κάποιες περιπτώσεις σημειώνονται και επεισόδια ξαφνικής υποτονίας (καταπληξίας) ή παροδικής παράλυσης.

Η δυσκολία στην έλευση του ύπνου καθώς και οι συχνές αφυπνίσεις είναι συνήθη προβλήματα των βρεφών και των νηπίων, εκδηλώνεται περιοδικά στο 25-50% των παιδιών και δεν υπάρχει προφανής λόγος. Στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει:

  1. Να αναγνωρίζουμε τυχόντες στρεσογόνους παράγοντες (π.χ προβλήματα με φίλους,μετακόμιση κ.α)
  2. Να ορίζουμε μια «ρουτίνα» ύπνου που θα επιτρέπει στο παιδί να χαλαρώνει πριν να σβήσουμε τα φώτα
  3. Αν η αϋπνία επιμένει να το συζητήσουμε με το γιατρό του παιδιού μας.

Παραϋπνίες

Οι πιο συχνές παραϋπνίες είναι οι:

  1. Εφιάλτες. Είναι τα τρομακτικά όνειρα που συμβαίνουν κατά τον ύπνο REM. Είναι συχνά στην παιδική ηλικία. Στη νηπιακή ηλικία τα παιδιά αρχίζουν να ονειρεύονται και είναι συχνά δύσκολο να ξεχωρίσουν την πραγματικότητα από τη φαντασία. Αργότερα τα παιδιά μπορεί να έχουν εφιάλτες που είναι το αποτέλεσμα των καθημερινών τους εμπειριών, ιδιαίτερα των συναισθηματικών επεισοδίων. Για παράδειγμα ,τσακωμοί με τους φίλους ή τα αδέλφια μπορεί να προκαλέσουν εφιάλτες.
  2. Νυχτερινοί τρόμοι. Είναι επεισόδια νυχτερινής αφύπνισης με έντονη ανησυχία, κραυγές, εφίδρως, ταχυκαρδία, σύγχυση, πιθανό δε είναι να συνοδεύονται και από υπνοβασία. Παρουσιάζονται περίπου στο 3% των παιδιών ηλικίας 3-8 ετών, συνήθως 2 ώρες μετά την έλευση του ύπνου και διαρκούν από 30 δευτερόλεπτα έως 30 λεπτά. Το παιδί στη συνέχεια ξανακοιμάται χωρίς να έχει ανάμνηση του γεγονότος. Το μόνο που χρειάζεται το παιδί είναι μια τρυφερή αγκαλιά! Μια απλή και συχνά αποτελεσματική μέθοδος αντιμετώπισης είναι η εσκεμμένη αφύπνιση του παιδιού 15 λεπτά προ της αναμενόμενης εκδήλωσης του φαινομένου για διάστημα τουλάχιστον μιας εβδομάδας.
  3. Νυχτερινή ενούρηση. Εκδηλώνεται ως ακούσια ούρηση στον ύπνο, μετά την ηλικία των 5 ετών, χωρίς να έχει επιτευχθεί μέχρι τότε έλεγχος της κύστης. Πρόκειται για μια διαταραχή που υφίεται με την πάροδο του χρόνου (15-20% στα 5,3-5% στα 10 και μόλις 1% στα 14 έτη). Είναι πιο συχνή στα αγόρια και μπορεί να εκλύεται από άγχος ή άλλα ψυχολογικά προβλήματα. Παρόλο που είναι σπάνιο, η ενούρηση μπορεί να είναι αποτέλεσμα λοίμωξης ή κάποιας αλλεργίας. Για την αντιμετώπισή της είναι απαραίτητη η υπομονή και η κατανόηση των γονέων καθώς και κάποια συμπληρωματικά μέτρα π.χ η μειωμένη λήψη υγρών πριν την κατάκλιση, η υποχρεωτική κένωση της κύστης προ του ύπνου κ.α. Σε λίγες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή ή η ειδική συσκευή αφύπνισης που μπαίνει στο κρεβάτι του παιδιού.
  4. Υπνοβασία. Συνήθως συμβαίνει 1-2 ώρες μετά την έλευση του ύπνου. Είναι πιο συχνή στα αγόρια και μπορεί να επιμείνει και στην ενήλικο ζωή. Συνδέεται με ανωριμότητα του νευρικού συστήματος και εκλυτικός παράγοντας μπορεί να είναι η κούραση. Επειδή οι υπνοβάτες μπορεί να τραυματιστούν, οι γονείς θα πρέπει να προσέχουν.
  5. Υπνολαλία. Η ομιλία κατά τον ύπνο είναι ένα συχνό παροδικό φαινόμενο της παιδικής ηλικίας, που επίσης συνδέεται με τα άγχη και τις εμπειρίες της καθημερινότητας.

Άλλες διαταραχές

  • Σύνδρομο αιφνίδιου Θανάτου

    Το Σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου αποτελεί ένα δραματικό, άγνωστο, παρά τις διάφορες θεωρίες ως προς την παθοφυσιολογία του, φαινόμενο που πλήττει βρέφη από 1 έως 12 μηνών (πιο συχνή ηλικία εμφάνισης είναι οι 2-4 μήνες, ενώ μετά τον 6ο μήνα συναντάμε μόνο το 5% των περιστατικών). Η συχνότητά του υπολογίζεται σε λιγότερο από ένα περιστατικό ανά 1000 ζώσες γεννήσεις, ενώ σε αυτό οφείλεται το 40-50% των βρεφικών θανάτων.

    Προδιαθεσικοί παράγοντες για την εμφάνιση του συνδρόμου είναι: η λανθασμένη στάση στον ύπνο (πρέπει να αποφεύγεται η πρηνής-μπρούμυτα και η πλάγια και συστήνεται η ύπτια-ανάσκελα), τα μαλακά στρώματα, η υψηλή θερμοκρασία του χώρου, η έκθεση στον καπνό, η χορήγηση ξένου γάλακτος αντί του μητρικού, η προωρότητα, το χαμηλό βάρος γέννησης κλπ.

    Η παγκόσμια εκστρατεία της παιδιατρικής κοινότητας για την τοποθέτηση των βρεφών στην ύπτια θέση καθώς και η ενημέρωση για τους προδιαθεσικούς παράγοντες, έχει καταφέρει να μειώσει σημαντικά τον αριθμό των περιστατικών την τελευταία δεκαετία.

  • Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών

    Το σύνδρομο αυτό δεν είναι σπάνιο στα μεγαλύτερα παιδιά. Αυτή η νευρολογική διαταραχή του ύπνου προκαλεί μια έρπουσα αίσθηση στα πόδια (και στα χέρια μερικές φορές) που δημιουργεί επιθυμία για κίνηση. Μελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχει σημαντική γενετική επιβάρυνση. Τα παιδιά με το σύνδρομο μπορεί να έχουν δυσκολία να αποκοιμηθούν. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα κούραση και ευερεθιστότητα την επόμενη μέρα.

    Οι διαταραχές του ύπνου έχουν επίπτωση στη ζωή του παιδιού και της οικογένειας, ευτυχώς όμως τις περισσότερες φορές θεραπεύονται εύκολα. Σε λίγες περιπτώσεις ,σε συνεργασία με τον παιδίατρο, θα πρέπει να γίνει διερεύνηση για να διευκρινιστεί αν πρόκειται για απλή διαταραχή ύπνου ή για παθολογική οντότητα (π.χ επιληψία).


Η Γκέλυ Ζέππου είναι παιδίατρος και μητέρα δύο παιδιών. Διατηρεί ιδιωτικό παιδιατρικό ιατρείο, ενώ παράλληλα προσφέρει τις υπηρεσίες της ως ιατρικός σύμβουλος/επιβλέπων σε παιδικούς σταθμούς της πόλης.

Πείτε μας τις σας ενδιαφέρει!

Θέλει λιγότερο από 1 λεπτό για να συμπληρωθεί και θα μας βοηθήσει πολύ στο να επιλέξουμε μαζί τις μελλοντικές εκδηλώσεις και δημοσιεύσεις του under6! Κάντε κλικ εδώ για να συμπληρώσετε το ερωτηματολόγιο.

Ακολουθήστε μας

Βρείτε μας σε παρακάτω social media

Follow us

Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod.